Jensen Huang Nvidia'dan istifa etti. Asıl mesele 2 aylık bir süre.
Jensen Huang bugün Nvidia CEO'luğundan istifa etti.
Hisse borsa açılışında %10'dan fazla düştü.
Jensen 18 aydır ABD'nin Çin'e çip satışı kısıtlamalarını gevşetmesini istiyordu.
ABD en gelişmiş çiplerde kısıtlamayı gevşetmedi.
Çip, Çin'le olan daha büyük bir kavganın parçası.
İki ülke bu kavgadaki sert kararlarını 10 Ocak'a kadar erteledi.
Size bu kavganın bedelini kimin ödediğini göstereceğim.
Bu kararları anlamak için geçen yıla dönmek gerekiyor.
Eylül 2025'te de iki ülke arasında böyle bir erteleme vardı. Bu erteleme bitmeden ABD, kısıtladığı Çinli şirketlerin sahip olduğu şirketleri de kısıtladı.
Çin 10 gün sonra nadir toprak kararıyla karşılık verdi. Trump da ertesi gün, 10 Ekim 2025'te, Çin mallarına %100 ek gümrük vergisi koyacağını söyledi.
Kripto alıp satıyorsanız bu tarihi hatırlarsınız. 24 saat içinde yaklaşık 19 milyar dolarlık pozisyon tasfiye edildi.
Trump ile Xi 3 hafta sonra görüştü ve iki ülke kararlarını 1 yıl erteledi.
1 yıllık süre bu ay doldu. Yeni süre yalnızca 2 ay.
Bu süre neden başka ülkeleri de ilgilendiriyor?
Çin'in kararı uygulanırsa bir fabrika, ürününü başka ülkeye satmadan önce Çin'den izin almak zorunda kalacak.
Bunun için ürünün içinde, değerinin %0.1'i kadar Çin'den gelen nadir toprak olması yetiyor.
Fabrikanın hangi ülkede olduğu fark etmiyor.
Peki Çin bir ülkeye bazı nadir toprakların satışını kısıtlayınca ne oluyor?
Bunu Japonya'da görüyoruz. Kısıtlama Ocak 2026'da, Tayvan konusundaki anlaşmazlıktan sonra başladı ve haziranda genişletildi.
Japonya bu duruma hazırlıklıydı, çünkü 2010'dan beri nadir toprakta Çin'e bağımlılığını %90'dan %60 civarına indirmişti.
Disprosyum adlı maddede ise Japonya ihtiyacının neredeyse tamamını Çin'den almaya devam etti.
Bu madde elektrikli araba, klima, robot ve rüzgar türbini mıknatıslarında kullanılıyor.
2026'nın ilk yarısında Japonya'ya gelen disprosyum alaşımı, 2 yıl öncesine göre %82 azaldı.
Stoku yetmeyen fabrikalarda ne olduğunu geçen yıl gördük. Mıknatıs bulamayan Ford, Chicago'daki fabrikasını 1 hafta kapattı.
Avrupa'da araba parçası üreten fabrikalarda da birkaç üretim hattı durdu.
Çin, Nisan 2025'te disprosyum dahil 7 nadir toprağın satışını izne bağlamıştı. Bu izin şartı ertelenmedi ve bugün de geçerli.
Bu yüzden Avrupa'daki bir fabrika disprosyumu, Çin'deki fiyatının yaklaşık 16 katına alıyor.
İki ülke kararlarını ertelese de başka ülkelerdeki fabrikalar bu kavganın bedelini ödüyor.
Peki Nvidia'nın bu kavgayla ne ilgisi var?
ABD'nin Çin'e koyduğu çip kısıtlaması da ertelenmedi. Kısıtlanan çipleri Nvidia satıyor.
Jensen 2025'te Nvidia'nın Çin'deki payının %95'ten %0'a indiğini söylemişti.
ABD'de kasım seçimlerini kazanan Demokratlardan 3 Kongre üyesi bu hafta Çin'e gelişmiş çip satışı hemen dursun dedi.
Bir yasa tasarısı geçerse Kongre bu satışı durdurabilecek.
Demokratlar Kongre'yi 3 Ocak'ta, sürenin bitmesinden 7 gün önce devralıyor.
Bu neden önemli?
Kararları erteleyen Trump'tı. Bu tasarı ise Kongre'nin elinde.
Trump bu tasarıya henüz destek vermedi.
Çin bugün ABD'ye, teknoloji ablukası için bahane aramayı bırakın dedi.
Geçen yıl olduğu gibi şimdi de süre bitmeden ABD'de yeni bir kısıtlama isteniyor.
Tasarının geçip geçmeyeceğini bilmiyoruz. İki ülke süreyi 10 Ocak'tan önce yeniden uzatabilir.
Ertelenen karar kaldırılmış karar değildir.
Nobel ödüllü ekonomist Thomas Schelling 1966'da şunu yazmıştı.
Zarar verme gücü pazarlık gücüdür.
Bu benim kişisel analizim.
Gelişmeleri izliyorum. Sizi bilgilendireceğim.
Second acts come with a price.🎭
FIRSTLOOK 🎬 Chris Rock’s MISTY GREEN features an incredible cast including Rosalind Eleazar, Adam Driver, Daniel Kaluuya, Anna Kendrick, Topher Grace, and Chris Rock.
Will this be on your must-watch list? 👀🎬
#MistyGreen# #ChrisRock# #DanielKaluuya# #RosalindEleazar# #CelebrateBlackCinema# #CriticsChoice#